Trong những năm gần đây, nhiều giải pháp công nghệ hiệu quả năng lượng đổi mới sáng tạo đã được áp dụng vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp tại Việt Nam thông qua các nền tảng công nghệ như IoT (Internet of Things), trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây, phân tích dữ liệu lớn (Big Data)…; vấn đề phân tích dữ liệu, theo dõi tiêu thụ năng lượng theo thời gian thực để đưa ra các quyết định quản lý năng lượng tối ưu và hiệu quả, giúp doanh nghiệp và người dân tiết giảm chi phí năng lượng và gia tăng năng lực cạnh tranh. Theo khảo sát tại một số doanh nghiệp, việc tối ưu vận hành các hệ thống HVAC, hệ thống cơ & nhiệt,  chiếu sáng, thu hồi nhiệt, dây chuyền sản xuất… có thể  tiết kiệm từ 10–30% điện năng trong tòa nhà và nhà máy.

Vận hành các hệ thống thông minh - tích hợp, kết hợp số hóa (thông qua các giải pháp công nghệ AI, IoT…) đang trở nên phổ biến trong lĩnh vực sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả của các nước trong khu vực và thế giới, mà Việt Nam không phải là ngoại lệ. Tuy nhiên, hiện nay số lượng các doanh nghiệp tại Việt Nam tổ chức nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các giải pháp Công nghệ hiệu quả năng lượng đổi mới sáng tạo còn hạn chế, chưa phổ  biến.

Việc tiếp tục triển khai giải thưởng Giải pháp công nghệ hiệu quả năng lượng đổi mới, sáng tạo năm 2026 là một nội dung quan trọng trong hoạt động truyền thông quá trình thực hiện Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 – 2030; đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong doanh nghiệp, khuyến khích và tôn vinh các doanh nghiệp không ngừng đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ mới để cung cấp cho thị trường các sản phẩm và giải pháp sử dụng năng lượng thông minh và hiệu quả hơn; góp phần thực hiện thành công Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.