Hoạt động sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong các Công trình xây dựng là một trong những nhân tố góp phần đảm bảo hoàn thành mục tiêu tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính đã được Chính phủ phê duyệt trong khuôn khổ Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030.  Hiện nay, các công trình xây dựng dân dụng bao  gồm:  tòa nhà thương mại, khách sạn, văn phòng, trường học, nhà ga hàng không và các công trình công cộng khác là nhóm tiêu thụ nhiều năng lượng, đóng góp đáng kể mức độ gia tăng tổng nhu cầu sử dụng năng lượng trong những năm qua. Việc sử dụng năng lượng không hiệu quả làm tăng chi phí vận hành, gia tăng áp lực lên hệ thống điện và gây tác động tiêu cực đến môi trường. Theo tính toán, tỷ trọng tiêu thụ năng lượng của lĩnh vực công trình xây dựng (các tòa nhà dân dụng & công trình cao tầng) ở Việt Nam nằm khoảng 35-40% điện năng thương phẩm.

Trong những năm qua, nhiều giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, sáng tạo đã được đầu tư nhằm tối ưu chế độ sử dụng năng lượng trong các tòa nhà như: hệ thống điều hòa, thông gió, làm mát có hiệu suất cao (chứng nhận COP/EER tốt); hệ thống chiếu sáng thông minh cảm biến hiện diện, điều chỉnh ánh sáng theo cường độ tự nhiên;  sử dụng vật liệu thân thiện môi trường, tận dụng nhiệt dư, giải pháp quản lý năng lượng thông minh (BMS – Building Management System), kiến trúc xanh… đã được triển khai và áp dụng trong các công trình xây dựng dân dụng. 

Trong giai đoạn từ 2019 - 2025, dưới sự bảo trợ của Bộ Công Thương, Hội khoa học và công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA) đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức thường niên Giải thưởng Hiệu quả năng lượng trong công trình xây dựng trong khuôn khổ Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 – 2030; Giải thưởng đã nhận được sự tham gia của đông đảo các toà nhà và công trình xây dựng dân dụng. Hàng trăm Công trình xây dựng với nhiều giải pháp kiến trúc, công nghệ và  quản lý hiện đại đã được tôn vinh và Chứng nhận Tòa nhà Hiệu quả năng lượng của Bộ  Công Thương.

Giải thưởng Hiệu quả năng lượng trong công trình xây dựng năm 2026 tiếp tục được tổ chức triển khai; Ban tổ chức cuộc thi hy vọng các mô hình thành công sẽ tiếp tục được chia sẻ, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý vận hành công trình xây dựng, tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn về sử dụng năng lượng hiệu quả trong lĩnh vực xây dựng, hướng tới áp dụng các tiêu chuẩn công trình xanh, phát thải thấp; góp phần hoàn thành mục tiêu đạt mức tiết kiệm năng lượng từ 8 - 10% trong giai đoạn từ 2019 đến năm 2030 của Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019 – 2030; đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong doanh nghiệp, góp phần thực hiện thành công Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.